Social Media marktonderzoek
Inleiding
Social media (Nederlands: sociale media) kan als volgt worden omschreven. Het zijn websites / online communities waarbij de gebruikers (leden) en niet de redactie de content plaatsen (zoals berichten / nieuws / gadgets / foto’s enz). Het draait bij social media vooral om de interactie die je als gebruiker hebt met andere gebruikers: je socialiseert binnen de digitale omgeving waarin je je bevindt.
Voorbeelden van Social Media
Bekende voorbeelden van social media zijn:
- Blogs (Wordpress, TypePad, Blogger, Tumblr, enz)
- Micro-Blogs (Twitter, Jaiku, Plurk, Pownce, Plazes enz)
- Vrienden netwerken (Hyves, Facebook, LinkedIn, MySpace, Bebo enz)
- Nieuws Websites (NuJij, eKudos, Digg, Mixx, enz)
- Wiki’s (Wikipedia, Digg, Wikia)
- Video / audio websites (YouTube, Vimeo, Last FM, CrowdStorm)
- Foto’s (Flickr, Picasa)

De grootste overeenkomst tussen bovenstaande voorbeelden is dat je op al deze websites en communities ‘iets’ met andere gebruikers online deelt. Via Twitter deel je korte berichten met je volgers (tweets), via Hyves ‘krabbel’ je met je vrienden, en via Flickr deel je foto’s met andere gebruikers. Een andere belangrijke overeenkomst tussen bovenstaande social media is dat je een profiel / account aanmaakt en dat de gebruiker zelf bepaalt of de informatie in het profiel openbaar is (iedereen kan het zien) of alleen aan vrienden en/of andere leden wordt getoond (gesloten of afgeschermd profiel).
Marktonderzoek en social media
Maar wat kan de marktonderzoekbranche ermee? Veel! Marktonderzoekbureaus kunnen via social media vragenlijsten uitzetten, dit kan bijvoorbeeld al via Hyves, maar zal in de nabije toekomst via steeds meer social media mogelijk zijn. Bijna alle denkbare doelgroepen zijn op Twitter, Facebook, LinkedIn, Hyves en fotowebsite Flickr te vinden. Je moet alleen weten hoe je die moet benaderen en de gegevens kunt ontsluiten.
Door middel van social media kunnen marktonderzoekbureaus respondenten voor onderzoeken werven. Zoek je moeders met jonge kinderen? Kijk eens op de ‘jong en moeder’ Hyves. Gemakkelijker en sneller kun je deze doelgroep niet vinden. Het grootste voordeel dat social media marktonderzoekers te bieden heeft is dat het imago en de reputatie van een product of bedrijf aan de hand van het scannen van informatie op social media gemeten kan worden. Gebruikers van social media bespreken van alles en nog wat, en dat over bijna elk denkbaar onderwerp, dienst, product of bedrijf. Soms is deze informatie positief, maar soms ook negatief. Denk daarbij aan de verschillende Hyvespagina’s zoals van Grolsch en de Playstation 3, waar zowel positief als negatief ‘gekrabbeld’ wordt. Wereldwijd ontmoeten voor- en tegenstanders elkaar via social media. Playstation gebruikers maken via Youtube duidelijk waarom hun console geweldig is en waarom je vooral geen Xbox of Wii moet kopen. Maar ook de mening over onderwijsinstellingen is terug te vinden op social media. Als je een blik werpt op de Hyves pagina’s van verschillende onderwijsinstellingen, leer je al heel veel over wat er goed en mis gaat bij een dergelijke instelling.
Het is trouwens een misverstand dat gebruikers van social media pas actief Tweeten, Hyven of Bloggen als er iets negatiefs te melden is. Ook positieve berichten zijn genoeg te vinden. Coen Dekker, consumer intelligence manager van Heineken zegt in een interview over social media in de Clou hierover: ‘Vaak gaat het juist om liefhebbers of zelfs superpromotors. Netto zeggen ze meer positieve dan negatieve dingen over je, dat was voor mij een echte eye-opener.’
Het grote verschil tussen deze manier van ‘marktonderzoeken’ en de traditionele manier zoals via een online vragenlijst of groepsdiscussie is dat een marktonderzoeker die social media gebruikt, zijn doelgroep niet zelf benadert en vragen stelt maar ‘spontane’ gesprekken en of berichten / reviews op het internet scant en vervolgens verwerkt tot een rapportage waarin een beeld wordt gegeven van hoe de doelgroep van het onderzoek tegen een organisatie, dienst of product aankijkt. Dit wordt ook wel een Buzz Monitor genoemd. Maar er zijn marktonderzoekbureaus die een stap verder gaan. Zij meten niet alleen wat de ‘Buzz’ rondom een organisatie of thema is maar analyseren alle gevonden tweets, krabbels en berichten en kijken hoe deze zich onderling tot elkaar verhouden. Hierdoor ontstaat een inzicht waarmee een organisatie kan bijsturen op het gebied van marketing, communicatie, service en productinnovatie.
Een groot voordeel van marktonderzoek via social media is dat de informatie vrij toegankelijk is. Het internet heeft een enorm open karakter, het is een kwestie van de juiste weg weten te vinden. Uiteindelijk is het voor een met social media vertrouwde marktonderzoeker eenvoudiger om via het internet te zoeken naar tweets, blogs en reviews over een organisatie, product of dienst, dan om een online vragenlijst onder de juiste doelgroep uit te zetten. Immers voor het online onderzoek ben je afhankelijk van de kwaliteit van je sample. De kans is enorm groot dat dezelfde doelgroep ergens op het internet al druk aan het discussiëren is over de voor- en nadelen, positieve en negatieve kanten van jouw onderwerp.
Is het een hype?
Verschillende experts op het gebied van social media geven aan dat in de cyclus van een hype, social media bijna op de top zijn. Daarna is het vrijwel zeker dat de aandacht voor social media terug zal vallen. Maar de meeste experts zijn ervan overtuigd dat social media niet meer zullen verdwijnen. Ze worden enkel en alleen steeds weer vervangen. Zo zal er een moment zijn waarop Twitter weer helemaal ‘uit’ is en zal worden vervangen door iets leukers, beters of hippers. Voor bedrijven die social media willen gaan inzetten, is het raadzaam om in de gaten te houden wat ‘in’ en wat ‘out’ is.
Relevante Links
- Hoe sociale media marktonderzoek zullen veranderen! - Frankwatching (24-11-2010)
- 5 sociale media trends voor deze zomer - Marketingfacts (04-05-2011)
- De kracht van social media. Wordt marktonderzoek overbodig? - Stadspeil (13-10-2010)
- Waarom Nederlanders zo verzot zijn op social networking - Marketingfacts (03-05-2011)
